Adli kontrol ve ceza hukuku
CEZA HUKUKU · ADLİ KONTROL

Adli Kontrol Yurt dışına çıkış yasağı, imza yükümlülüğü ve diğer adli kontrol tedbirleri.

Adli kontrol kararının ne zaman başladığı, hangi yükümlülüğün uygulandığı, dosyanın bulunduğu aşama, tedbirin devamına ilişkin kararlar ve kanuni süreler birlikte ele alınması gereken başlıklardır.

CMK · ADLİ KONTROL

Tedbirin yalnızca türü değil, ne kadar süredir uygulandığı da önemlidir.

Özellikle uzun süre devam eden yurt dışına çıkış yasağı gibi tedbirlerde başlangıç tarihi, yargılama aşamaları ve güncel kararlar ayrıca önem taşır.

Adli Kontrol Nedir?

Ceza muhakemesinde kişiye belirli yükümlülükler getiren bir koruma tedbiridir.

Ceza Muhakemesi Kanunu, belirli şartlarda tutuklama yerine adli kontrol uygulanmasına imkân tanımaktadır.

Adli kontrol tek bir tedbirden oluşmaz. Mahkeme veya hâkim, somut dosyanın koşullarına göre kanunda düzenlenen yükümlülüklerden bir veya birkaçının uygulanmasına karar verebilir.

Uygulanan tedbirin türü, başlangıç tarihi, dosyanın soruşturma veya kovuşturma aşamasında olması ve tedbirin devamına ilişkin verilen kararların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Ceza hukuku dosya süreci
CMK 109 VE DEVAMI Yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol yükümlülüklerinden yalnızca biridir.
Adli Kontrol Türleri

Uygulamada karşılaşılan başlıca yükümlülükler.

CMK kapsamında farklı adli kontrol yükümlülükleri düzenlenmiştir. Aynı kişi hakkında birden fazla yükümlülüğün birlikte uygulanması da mümkün olabilir.

01

Yurt Dışına Çıkış Yasağı

Kişinin Türkiye dışına çıkmasını engelleyen adli kontrol yükümlülüğüdür.

02

Düzenli Başvuru / İmza

Hâkim tarafından belirlenen yerlere ve belirtilen aralıklarla düzenli olarak başvurma yükümlülüğü.

03

Konutu Terk Etmeme

Kişinin belirlenen konuttan ayrılmamasını öngören adli kontrol tedbiri.

04

Belirli Bölgeden Ayrılmama

Kişinin belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemesine yönelik yükümlülük.

05

Belirli Yerlere Gitmeme

Hâkim tarafından belirlenen yer veya bölgelere gitmeme yükümlülüğü uygulanabilir.

06

Diğer Yükümlülükler

Güvence, araç kullanmama, belirli kontrol tedbirlerine uyma ve kanunda düzenlenen diğer yükümlülükler.

CMK 110/A

Adli kontrol altında geçecek süre.

Kanun, adli kontrol tedbirlerinin süresiz şekilde uygulanmasını öngörmemektedir. Azami süre dosyanın niteliğine göre değişir.

AĞIR CEZALIK OLMAYAN İŞLER 2 + 1 Yıl

En fazla üç yıla kadar

Temel azami süre iki yıldır. Zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek bir yıl daha uzatılabilir.

AĞIR CEZA MAHKEMESİ 3 + 3 Yıl

Kanundaki uzatma sınırı

Ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde temel süre üç yıldır. Zorunlu hâllerde gerekçeli uzatma uygulanabilir.

BELİRLİ SUÇLAR & TMK 3 + 4 Yıl

Yedi yıla ulaşabilen süre

Kanunda sayılan belirli suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda uzatma süresi dört yıla kadar çıkabilmektedir.

Ayrıca: Şüpheli veya sanık hakkındaki adli kontrol yükümlülüğünün devamının gerekip gerekmediğinin en geç dört aylık aralıklarla yeniden değerlendirilmesi CMK’da ayrıca düzenlenmiştir. Çocuklar bakımından CMK 110/A’daki süreler yarı oranında uygulanır.
ANAYASA MAHKEMESİ · GENEL KURUL

Veysel Kuşçu Başvurusu

Başvuru No 2023/95649
Karar Tarihi 16.12.2025
Resmî Gazete 16.04.2026
Sonuç Hak İhlali
Güncel Yargı

Yurt dışına çıkış yasağında azami sürenin hesabına ilişkin önemli AYM kararı.

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Veysel Kuşçu başvurusunda terör suçu kapsamında uygulanmış yurt dışına çıkış yasağı şeklindeki adli kontrol tedbirinin azami süresini değerlendirdi.

Kararda, CMK 110/A kapsamında öngörülen yedi yıllık azami süre hesaplanırken dosyanın istinaf ve temyiz aşamalarında geçirdiği sürenin hesap dışında bırakılamayacağı yönünde değerlendirme yapıldı.

Neden önemli?

Özellikle uzun yıllardır devam eden yurt dışına çıkış yasağı tedbirlerinde, tedbirin ilk uygulandığı tarih ile dosyanın istinaf ve temyiz aşamalarında geçirdiği süre birlikte önem taşıyor.

Dosyada Kontrol Edilen Tarihler

Uzun süreli adli kontrolde kronoloji önemlidir.

Bir adli kontrol tedbirinin mevcut durumunu anlayabilmek için yalnızca son karara bakılması yeterli olmayabilir. Dosyadaki tarihler birlikte ele alınmalıdır.

01
BAŞLANGIÇ

İlk adli kontrol kararının tarihi

Tedbirin ilk kez hangi tarihte uygulandığı kronolojinin başlangıç noktasıdır.

02
DEĞİŞİKLİKLER

Tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması

Dosya içerisinde farklı tarihlerde verilen kaldırma, değiştirme veya yeniden uygulama kararları ayrı ayrı dikkate alınır.

03
İLK DERECE

Mahkeme kararları

Kovuşturma aşamasında mahkemenin adli kontrolün devamına ilişkin verdiği kararlar dosya kronolojisinin önemli parçasıdır.

04
KANUN YOLU

İstinaf ve temyiz aşaması

Dosyanın kanun yolu aşamasında bulunduğu dönem, özellikle güncel Anayasa Mahkemesi kararları bakımından önem taşır.

05
PERİYODİK İNCELEME

Tedbirin devamına ilişkin kararlar

Adli kontrolün devam edip etmeyeceğine ilişkin dönemsel değerlendirmelerin dosyadaki durumu kontrol edilir.

Sık Sorulan Sorular

Adli kontrol hakkında.

Özellikle yurt dışına çıkış yasağı ve uzun süre devam eden tedbirlerde sık karşılaşılan temel sorular.

Adli kontrol nedir?
Adli kontrol, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında şüpheli veya sanık hakkında belirli yükümlülüklerin uygulanmasına imkân veren bir koruma tedbiridir. Yurt dışına çıkamamak, belirli yerlere düzenli başvurmak ve konutu terk etmemek gibi farklı yükümlülük türleri bulunmaktadır.
Yurt dışına çıkış yasağı adli kontrol müdür?
Evet. Yurt dışına çıkamamak, CMK 109 kapsamında düzenlenen adli kontrol yükümlülüklerinden biridir.
Adli kontrol süresiz devam edebilir mi?
Hayır. CMK 110/A, adli kontrol altında geçirilecek azami süreleri dosyanın niteliğine göre ayrıca düzenlemektedir.
Ağır cezalık olmayan dosyalarda azami süre nedir?
CMK 110/A’ya göre ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde adli kontrol süresi en çok iki yıldır. Zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek bir yıl daha uzatılabilir.
Terör suçlarında adli kontrol yedi yıl sürebilir mi?
CMK 110/A kapsamında ağır cezalık işlerde temel süre üç yıldır. Kanunda belirtilen bazı suçlar ve Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda uzatma süresi toplam dört yıla kadar çıkabilir. Bu nedenle kanundaki yapı üç yıllık temel süre ile dört yıla kadar uzatma dönemini içerebilir.
İstinaf ve temyizde geçen süre hesaba katılır mı?
Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, Veysel Kuşçu başvurusunda terör suçu kapsamında uygulanan yurt dışına çıkış yasağı bakımından CMK 110/A’daki yedi yıllık azami sürenin hesabında istinaf ve temyiz aşamalarında geçen sürenin dışarıda bırakılamayacağını değerlendirmiştir.
Adli kontrolün devamı yeniden incelenir mi?
CMK kapsamında şüpheli veya sanığın adli kontrol yükümlülüğünün devamının gerekli olup olmadığı en geç dört aylık aralıklarla yeniden değerlendirilir.
Güncel Hukuk

Adli kontrol ve ceza hukuku içerikleri.

Güncel Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararları, adli kontrol uygulamaları ve ceza hukukundaki yeni gelişmelere ilişkin içerikler.

MESLEKİ STATÜ Hukukçu
Samet Uysal

Samet Uysal hukuk fakültesi mezunu bir hukukçudur. Avukatlık yetkisi gerektiren kişiye özel hukuki mütalaa, hukuki temsil, vekâlet, dava ve adli işlem takibi ile yalnızca avukatlara ait mesleki işlemler yetkili avukatlar tarafından yürütülür. Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır.

Adli kontrol dosyanızın mevcut durumunu paylaşın.

Tedbirin türü, başlangıç tarihi, dosyanın bulunduğu aşama ve elinizdeki kararlar hakkında bilgi paylaşarak uygun iletişim kanalına yönlendirme talebi oluşturabilirsiniz.

Hızlı randevu alın